Δευτέρα, 21 Μαΐου 2018

Ακόμη καίμε τα κλαδέματα αντί να τα θρυμματίζουμε


Ακόμη καίμε τα κλαδέματα αντί να τα θρυμματίζουμε με επιδότηση!

                                                                                                                           του Γιώργου Κανέλλη*

Κάθε Φεβρουάριο, Μάρτιο και ως τα τέλη Απριλίου στις ελαιοπαραγωγικές μας περιοχές, ακόμη και πολύ κοντά σε πόλεις, που περιβάλλονται από δεντροκαλλιέργειες, παρατηρούμε καπνούς από πολλά σημεία να ανέρχονται στην ατμόσφαιρα.
Πρόκειται για τα κλαδέματα που προέκυψαν από την περίοδο συγκομιδής, της ελιάς κυρίως αλλά και άλλων δενδρωδών καλλιεργειών και οι αγρότες τα καίνε για να καθαρίσουν τα χωράφια τους.
Οι καιόμενες ποσότητες είναι μεγάλες και επηρεάζουν ακόμη και την ποιότητα του αέρα των κοντινών στις αγροτικές αυτές περιοχές πόλεων, που προαναφέραμε.
Η καύση των κλαδεμάτων και άλλων φυτικών υπολειμμάτων, όπως η καλαμιά που μένει μετά το θερισμό δημητριακών, έχει γίνει αντιληπτό, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, ότι δεν είναι βιώσιμη πρακτική. Σε μια εποχή που η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής επιβάλλει κάθε δυνατή αποφυγή απελευθέρωσης ενώσεων του άνθρακα σε αέρια μορφή, η διαχείριση των κλαδεμάτων και άλλων φυτικών υπολειμμάτων έτσι ώστε να αποικοδομούνται περνώντας από στερεά και πάλι σε στερεά μορφή οφείλει να έχει προτεραιότητα και να στηρίζεται.

Επιδοτήσεις υπάρχουν αλλά απλώς προβλέπονται

Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο της ισχύουσας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής έχει προβλέψει την επιδότηση των παραγωγών εκείνων που θα συμμορφωθούν με αυτή την προτεραιότητα, είτε για καλαμιές σε καλλιέργειες σιτηρών είτε για κλαδέματα δενδροκαλλιεργειών.
Η χώρα μας στο πλαίσιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, και εντός του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014 – 2020, ειδικότερα σε ότι αφορά την ελαιοκαλλιέργεια (την μακράν πιο εκτεταμένη δεντροκαλλιέργειά μας), προέβλεψε και εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Δράσεις στην κατεύθυνση αυτή. Συγκεκριμένα τη Δράση Μ4.4.4. «Θρυμματιστής κλαδεμάτων για ελαιοκαλλιέργειες», και τη Δράση Μ10.1.6 «Διαχείριση φυτικών υπολειμμάτων των κλαδεμάτων στην ελαιοκαλλιέργεια», του Μέτρου 10 «Γεωργοπεριβαλλοντικά και Κλιματικά μέτρα». Σύμφωνα μ’ αυτές, οι αγρότες προβλεπόταν να επιδοτούνται σε στρεμματική  βάση (ο αριθμός που είχε ανακοινωθεί to 2016, ήταν 14 ευρώ ανά στρέμμα) για να θρυμματίζουν και να απλώνουν ως εδαφοβελτιωτικό τα κλαδέματα αντί να τα καίνε.
Όμως, βρισκόμαστε ήδη στα μέσα του 2018 και προκηρύξεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος ή άλλα συγκεκριμένα βήματα εκ μέρους του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που είναι και ο Φορέας διαχείρισης των Δράσεων για την υλοποίηση των παραπάνω πολιτικών ακόμη δεν υπάρχουν.

Τα οφέλη του θρυμματισμού πολλαπλά

Η ανάγκη αυτό να αλλάξει υπογραμμίστηκε και από έναν έκτακτο παράγοντα: Στην Ηλεία,  περιοχή Σκιλλουντίας, υπήρξαν πρόωρες πυρκαγιές που προκάλεσαν απροσδόκητες για την εποχή ζημιές σε δάση και σπίτια. Πιθανολογήθηκε ισχυρά και από επίσημα χείλη, ότι οι αιτίες ανάγονται σε καύση κλαδεμάτων παραγωγικών δέντρων και απώλεια ελέγχου των καύσεων αυτών λόγω του ανέμου.  Προβήκαμε σε σχετική επερώτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας και πληροφορηθήκαμε ότι στις Περιφέρειες δεν έχει εκχωρηθεί η υλοποίηση των Δράσεων αυτών. Η ευθύνη και η πρωτοβουλία είναι στο γήπεδο του Υπ.ΑΑΤ.
Είναι σαφές όμως ότι, πέραν της αποφυγής επιβάρυνσης της κλιματικής αλλαγής και της ποιότητας του αέρα χωριών και πόλεων σε αγροτικές περιοχές, της αξιοποίησης κοινοτικών πόρων που δεν αντλούμε ως τώρα, της βελτίωσης του εδάφους, της ενίσχυσης των αγροτών έχουμε, ως χώρα,  έναν ακόμη λόγο να μην περιμένουμε …να λήξει το Π.Α.Α. 2014 – 2020 για να μεταφέρουμε από το χαρτί στην πράξη τις δύο παραπάνω δράσεις: την αποφυγή πρόωρων δασικών πυρκαγιών μέσα στον Απρίλη!
Η αειφορική πολιτική διαχείρισης των φυτικών υπολειμμάτων, είτε για καλαμιές δημητριακών πρόκειται είτε για κλαδέματα ελιών και άλλων δέντρων έχει πολλαπλά ορατά οφέλη.
Παρακαλούμε θερμά να την θέσετε σε προτεραιότητα αγαπητέ υπουργέ Αγρ. Ανάπτυξης κ. Αποστόλου.

*Περιφερειακός σύμβουλος Δυτ. Ελλάδας.



Τρίτη, 17 Απριλίου 2018

Μπορούμε και πρέπει να θέσουμε τέλος στην καύση κλαδεμάτων


ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
16 Απριλίου 2018


Μπορούμε και πρέπει να θέσουμε τέλος στην καύση κλαδεμάτων

Τα τελευταία 24ωρα ξέσπασαν οι πιο απειλητικές πυρκαγιές  των τελευταίων ετών, με απώλεια και σπιτιών στην Ηλεία αλλά και τη Δυτική Αχαΐα.
Πέραν της αυτονόητης έκφρασης συμπαράστασης και αναγνώρισης του έργου των δυνάμεων πυρόσβεσης τα μέλη της Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας αισθανόμαστε την ανάγκη να υπογραμμίσουμε τα ακόλουθα:
Πρώτον, επιβάλλεται ο καθαρισμός οικοπέδων και αγρών από τα αγριόχορτα που έχουν αρχίσει ήδη να ξεραίνονται.
Δεύτερον, επιβάλλεται η αυστηρότερη εφαρμογή κυρώσεων για όσους αγνοούν τις προειδοποιήσεις σχετικά με τον καιρό και προβαίνουν σε ανοικτή καύση στο ύπαιθρο κλαδεμάτων ή άλλων υλικών.
Τρίτον, πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επιμήκυνσης της αντιπυρικής περιόδου.
Η ισχυρά (και από επίσημα χείλη) πιθανολογούμενη αιτία των πρόσφατων πυρκαγιών, δηλαδή η καύση αγροτικών κλαδεμάτων, αποδεικνύει την ανάγκη να προχωρήσουμε στην αντικατάσταση της μεθόδου αυτής για την απαλλαγή των αγρών από τα κλαδέματα με τη μέθοδο του επιτόπιου (ή μετά από συγκέντρωση) θρυμματισμού αυτών και το άπλωμά τους στο έδαφος. Αυτό εξάλλου είναι μέτρο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής που αναμένεται να λαμβάνει  και στρεμματική επιδότηση.
Είναι φανερό όμως ότι τα οφέλη του δεν θα αφορούν μόνο την αποφυγή έκλυσης αερίων του θερμοκηπίου και την βελτίωση του εδάφους αλλά και την αποτροπή κινδύνων για τα δάση μας και τα χωριά μας.
Μπορούμε και πρέπει Περιφέρεια και αγρότες να βρούμε τους τρόπους για να περάσουμε, με αφετηρία το σήμερα, σε μια νέα εποχή στη διαχείριση των αγροτικών κλαδεμάτων και γενικά φυτικών αποβλήτων.
Τα οφέλη είναι πολλαπλά με πρώτο απ΄όλα την ασφάλειά μας από φωτιές.
Γιώργος Κανέλλης, περιφερειακός σύμβουλος Δ. Ελλάδας, επικεφαλής της Οικ. Δυτ. Ελλάδας

Τρίτη, 3 Απριλίου 2018

Απορρίμματα: όχι άλλο μωρές παρθένες!



Απορρίμματα: όχι άλλο μωρές παρθένες!
του Γιώργου Κανέλλη*

Η μεταφορά της τραγικής εικόνας του Πύργου, με τα σκουπίδια στους δρόμους, στο Αίγιο επισκίασε την συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο, της 19 Μαρτίου, για την κατάσταση της Περιφέρειας Δ. Ελλάδας σε ότι αφορά το μεγάλο και πάντα ακανθώδες πρόβλημα της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων, την υλοποίηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων.
Το Αίγιο παραδομένο στα σκουπίδια
Η παρουσία δεκάδων κατοίκων της Ανατολικής Αιγιαλείας, που με μελανά χρώματα περιέγραψαν τον υπερκορεσμό και τις επιπτώσεις του (στραγγίδια που διαφεύγουν σε ρέματα), παρά την άδεια επέκτασης της δυναμικότητας σε περίπου 170.000 τόνους συνολικά, του ΧΥΤΑ Χρυσαμπέλων (Ανατολική Αιγιαλεία), υπογράμμισε το βασικό χαρακτηριστικό της κατάστασης, τουλάχιστον για την Αχαΐα και Ηλεία: χάσαμε πολύ χρόνο και χρηματοδοτήσεις, είμαστε πολύ πίσω.
Η κατάσταση στους  3 νομούς
Πιο αναλυτικά, σήμερα στην Αιτωλοακαρνανία υπάρχουν εν λειτουργία τέσσερις χώροι διαχείρισης (ΧΥΤΑ Στράτου, Παλαίρου, Αγ. Θωμά Μεσολογγίου, Ναυπάκτου), πράγμα που επιτρέπει αισιοδοξία ότι η προοπτική μιας Μονάδας Επεξεργασίας είναι ζωντανή. Μια ολοκληρωμένη διαχείριση τόσο σε επίπεδο βασική υποδομής Επεξεργασίας, όσο και σε επίπεδο πρακτικής υλοποίησης των νέων στοιχείων του Σχεδιασμού (βελτιωμένη ανακύκλωση, πράσινα σημεία, κλαδέματα, μικρές μονάδες δημοτικής κομποστοποίησης), δεν πρέπει να παρεμποδιστεί από την επανάπαυση στη λογική «έχουμε ΧΥΤΑ, ξεφορτωνόμαστε τα σκουπίδια φτηνά».
Στην πολύπαθη Ηλεία η προσωρινή λύση της Μονάδας Μηχανικής Επεξεργασίας στον ΧΥΤΥ Τριανταφυλλιάς έθεσε ένα τέλος στην θλιβερή εικόνα των σκουπιδιών στους δρόμους του Πύργου (για διάστημα πάνω από έτος!), αλλά και εκεί εκκρεμεί η πλήρης υλοποίηση των νέων στοιχείων του Σχεδιασμού και βεβαίως, η προώθηση μιας οριστικής λύσης Επεξεργασίας.
Στην Αχαΐα, η τραγωδία του Αιγίου είναι η κορυφή του παγόβουνου. Η Δυτική Αχαΐα, έχει μεν αποδεχτεί και έχει γίνει η χωροθέτηση, στη θέση Φλόκα του χώρου διαχείρισης που θα περιλαμβάνει ΧΥΤΥ (Χώρο Υγειονομικής ταφής Υπολειμμάτων) και Μονάδα Επεξεργασίας, αλλά μέχρι του επιπέδου εισόδου 53.000 τόνων ετησίως. Πλην όμως μόνο η Πάτρα παράγει ετησίως πάνω από 90.000 τόνους απορρίμματα προς διαχείριση συνολικά.
Επείγει επομένως ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των μέτρων εκείνων, είτε πρόκειται για πράσινα σημεία, βελτίωση ανακύκλωσης, διαχείριση κλαδεμάτων, δημοτική κομποστοποίηση, Σταθμούς Μεταφόρτωσης, είτε πρόκειται για ανεύρεση και χωροθέτηση νέου χώρου διαχείρισης (η Ξερόλακκα έχει απλώς παράταση 2-3 ετών), έτσι ώστε, με ρεαλιστικές παραδοχές εκτροπής από τα σύμμεικτα, να αντιμετωπίζεται ολόκληρη η ετήσια παραγωγή απορριμμάτων της Αχαΐας. Αν απαιτείται τροποποίηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού για σημαντικό λόγο, όπως η ανεύρεση νέου χώρου ΧΥΤΥ, να λεχθεί η αλήθεια και να γίνει το ταχύτερο. Πρέπει να πούμε ότι λεγόμενα «soft» μέτρα (πράσινα σημεία κλπ.) καθυστερούν πολύ, τα βασικά μας εργαλεία είναι η ταφή στην Ξερόλακκα και η λειτουργία του Κέντρου Διαλογής Ανακυκλώσιμων που όμως μόνο γύρω στο 6% του συνόλου εκτρέπει.
Και φυσικά επείγει η διαχείριση της κατάστασης στην Αιγιάλεια, μετά μάλιστα την απόφαση του Δήμου Δυτ. Αχαΐας να μην δεχτεί ποσότητες στο Φλόκα. Αλληλεγγύη πρέπει να υπάρξει (άμεσα, τι άλλο μπορεί να γίνει;) μαζί με περιορισμένη χρήση του ΧΥΤΑ Χρυσαμπέλων, για τις περιοχές και μόνο για τις οποίες αρχικά προοριζόταν, αλλά χωρίς επανάπαυση.
Ευκαιρία για χρηματοδότηση
Στην συνεδρίαση η Περιφερειακή Αρχή του κ. Κατσιφάρα ανακοίνωσε ότι «οι πόροι που έχει στη διάθεσή της η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ανέρχονται στα 35.000.000 € με εκχώρηση από το ΕΠΠΕΡΑΑ.» Επίσης ότι η Περιφέρεια είναι έτοιμη να βγάλει τις προσκλήσεις για τη χρηματοδότηση των έργων ως το τέλος Απριλίου.
Επομένως  οι Δήμοι, ιδίως σε ότι αφορά τα μέτρα που μειώνουν τις προς ταφή ποσότητες (Μονάδες δημοτικής κομποστοποίησης, οικιακή κομποστοποίηση, πράσινα σημεία, ΣΜΑ, κλαδέματα, ογκώδη) θα έχουν πρόσβαση σε χρήματα χωρίς επιβάρυνση των δημοτών. Ας υπογραμμίσουμε ιδιαιτέρως τη σημασία ενός προγράμματος εντεταμένης παροχής δωρεάν κάδων οικιακής κομποστοποίησης, που θα μπορούσε να αποδώσει ορατό αποτέλεσμα μείωσης, αν υποστηριχθεί σωστά. Επίσης μιας καμπάνιας για την κομποστοποίηση σε κήπους στις περιοχές των Δήμων έξω από τα αστικά κέντρα. Βεβαίως, θα πρόκειται για ανταγωνιστικά προγράμματα, ο έτοιμος και με καλή μελέτη θα παίρνει πρώτος και περισσότερα. Όμως μπορούν όλοι να αξιοποιήσουν την ευκαιρία.
Διότι κάποτε πρέπει να ξεφύγουμε είτε από τη λογική «έχω ΧΥΤΑ και βολεύομαι» ή τη λογική «θα τα πάω κάπου αλλού», διαχειριζόμενος αδιέξοδα.
Μεταξύ του «αποδέχομαι αμάσητους σχεδιασμούς με απαράδεκτες δεσμεύσεις» και του «έχω αυταπάτες ότι χωρίς ΧΥΤΥ και Μονάδες Επεξεργασίας θα λύσω το πρόβλημα» υπάρχει η μέση και ορθή οδός: ΧΥΤΥ, όχι πια ΧΥΤΑ, Μονάδες ναι, αλλά χωρίς απαράδεκτες και αναντίστοιχες με την πραγματικότητα εγγυημένες ποσότητες και τέλη εισόδου,με τεχνολογίες απλές και ελέγξιμες και βέβαια, έμφαση και πίστη στην αξία των μέτρων μείωσης που απαιτούν τη συμμετοχή του πολίτη και επιμονή να εφαρμοστούν.
Και πάνω απ’ όλα: άμεση ενεργοποίηση και αξιοποίηση των κονδυλίων, απόκρουση κάθε τοπικιστικού εγωισμού. Οι εικόνες του Πύργου ως το 16 και του Αιγίου σήμερα δεν μας αξίζουν.

*Περιφερειακός σύμβουλος, επικεφαλής της «Οικολογικής Δυτικής Ελλάδας»
---
Δημοσιεύθηκε  και στο http://tempo24.news/eidisi/173191/aporrimmata-ohi-allo-mores-parthenes 
---
Φωτογραφίες από τον ΧΥΤΑ Χρυσαμπέλων (Μάρτιος 18) και τις κινητοποιήσεις για να κλείσει.